De grootste verbruikers in een Vlaams huis zijn de laadpaal (3,7 tot 11 kW), de inductiekookplaat (tot ongeveer 7,4 kW) en een elektrisch verwarmingselement (3 tot 9 kW). Toestellen zoals een wasmachine, droogkast of oven trekken 2 tot 3,5 kW, maar vaak maar een deel van de tijd. Voor je capaciteitstarief telt niet het maximum, maar het gemiddelde vermogen per kwartier.
Vermogen en energie: wat is het verschil?
- Vermogen (kW) zegt hoeveel stroom een toestel op een bepaald moment vraagt. Dat bepaalt je piek.
- Energie (kWh) is vermogen maal tijd. Dat bepaalt je verbruik en dus het deel van je factuur per kWh.
Een waterkoker van 2 kW die 3 minuten kookt, verbruikt maar 0,1 kWh. Over een kwartier verdeeld telt hij voor 0,4 kW mee in je piek. Een laadpaal van 7,4 kW die het hele kwartier laadt, telt volledig mee: 7,4 kW.
De grote tabel
De waarden hieronder zijn typische bereiken. Het exacte vermogen staat op het typeplaatje of in de handleiding van je toestel.
| Toestel | Typisch maximum | Hoe lang op vol vermogen? | Impact op kwartierpiek |
|---|---|---|---|
| Laadpaal, eenfasig 16 A | 3,7 kW | Uren aan een stuk | Hoog |
| Laadpaal, eenfasig 32 A | 7,4 kW | Uren aan een stuk | Zeer hoog |
| Laadpaal, driefasig 16 A (400 V) | 11 kW | Uren aan een stuk | Zeer hoog |
| Inductiekookplaat | 3,5 tot 7,4 kW | Wisselend, kort op max | Middel tot hoog |
| Oven | 2 tot 3,5 kW | Vooral tijdens opwarmen | Middel |
| Microgolfoven | 0,8 tot 1,5 kW | Enkele minuten | Laag |
| Waterkoker | 2 tot 3 kW | 2 tot 4 minuten | Laag |
| Wasmachine | 2 tot 2,5 kW | Tijdens opwarmen water | Middel |
| Condensdroogkast | 2 tot 2,8 kW | Grootste deel van de cyclus | Middel tot hoog |
| Warmtepompdroogkast | 0,6 tot 1 kW | Lang | Laag |
| Vaatwasser | 1,8 tot 2,2 kW | Tijdens opwarmen | Middel |
| Elektrische boiler | 2 tot 3 kW | 1 tot 3 uur | Hoog |
| Warmtepomp (compressor) | 1 tot 3,5 kW | Lang, moduleert | Middel |
| Back-up element warmtepomp | 3 tot 9 kW | Bij vorst of legionellaspoeling | Zeer hoog |
| Elektrische verwarming (convector) | 1 tot 2,5 kW per toestel | Lang | Hoog |
| Airco, split-unit | 0,5 tot 2 kW | Lang | Middel |
| Koelkast | 0,1 tot 0,2 kW | Cycli | Zeer laag |
| Diepvriezer | 0,1 tot 0,3 kW | Cycli | Zeer laag |
| Haardroger | 1,5 tot 2,2 kW | Enkele minuten | Laag |
| Strijkijzer | 2 tot 2,6 kW | Wisselend | Laag tot middel |
| Stofzuiger | 0,6 tot 0,9 kW | Kort | Laag |
| Tv en router | 0,05 tot 0,2 kW | Lang | Zeer laag |
| Sauna | 4,5 tot 9 kW | Een uur of langer | Zeer hoog |
| Zwembadpomp of -verwarming | 0,5 tot 5 kW | Uren | Middel tot zeer hoog |
| Elektrische fiets laden | 0,1 tot 0,3 kW | Uren | Zeer laag |
Hoe lees je de laatste kolom?
- Zeer hoog: dit toestel kan op zijn eentje je piek boven 2,5 kW duwen. Je wil het niet samen met andere grote toestellen laten draaien.
- Hoog: draait lang op een fors vermogen. Combineer het niet met koken of laden.
- Middel: valt goed mee, maar telt op. Drie "middel"-toestellen samen zijn ook een hoge piek.
- Laag en zeer laag: daar hoef je je voor het capaciteitstarief geen zorgen over te maken.
Je basisverbruik: de vloer onder je piek
Koelkast, diepvriezer, router, verlichting, ventilatie en toestellen op stand-by vormen samen je basisverbruik. In de meeste huizen is dat tussen 0,2 en 0,6 kW. Dat is altijd aanwezig, dus het telt bij elke piek op.
Je basisverbruik meet je eenvoudig: kijk 's nachts op je digitale meter naar code 1.7.0, als er geen grote toestellen draaien. Zie digitale meter aflezen.
Een rekenvoorbeeld
Stel, op een winteravond om 18:15 draait dit tegelijk:
| Toestel | Vermogen |
|---|---|
| Basisverbruik | 0,4 kW |
| Warmtepomp | 2,5 kW |
| Inductiekookplaat | 3,0 kW (gemiddeld) |
| Laadpaal | 7,4 kW |
| Totaal | 13,3 kW |
Laat je de laadpaal pas om 20 uur starten en begrens je hem op 3,7 kW, dan wordt je hoogste kwartier ongeveer 0,4 + 2,5 + 3,7 = 6,6 kW. Dat is ruim de helft minder, voor exact hetzelfde verbruik. Probeer je eigen combinatie in de rekentool.
Waar vind je het echte vermogen van je toestel?
- Typeplaatje: vaak aan de binnenkant van de deur (wasmachine, vaatwasser), aan de achterkant of onderkant.
- Handleiding of productfiche: zoek naar "aansluitwaarde", "nominaal vermogen" of "max. vermogen" in W of kW.
- Meten: zet alles uit behalve het toestel en je basisverbruik, en lees code 1.7.0 af op je meter. Het verschil met je basisverbruik is het vermogen van je toestel. Een tussenstekker met verbruiksmeter werkt ook voor toestellen tot ongeveer 3,6 kW.
Let op met drie dingen
- Opwarmen is de piek. Bij wasmachine, vaatwasser en oven zit het hoge vermogen in het opwarmen. Daarna zakt het verbruik sterk.
- Elektrische elementen zijn verraderlijk. Een back-up element in een warmtepomp of boiler kan onverwacht inschakelen. Lees het back-up element van je warmtepomp.
- Zonnepanelen helpen alleen overdag. Stroom die je meteen zelf verbruikt, telt niet mee voor je piek. Maar op een donkere winteravond leveren je panelen niets. Zie waarom je piek in de winter valt.
Veelgestelde vragen
Welk toestel bepaalt meestal de piek?
In huizen met een elektrische auto bijna altijd de laadpaal. Zonder auto zijn het vaak kookplaat, oven en warmtepomp samen.
Telt een toestel op stand-by mee?
Ja, maar het gaat om enkele watts. Voor je capaciteitstarief is dat verwaarloosbaar.
Moet ik zuinigere toestellen kopen om mijn piek te verlagen?
Niet per se. Spreiden levert meestal meer op dan vervangen. Een uitzondering is de droogkast: een warmtepompdroogkast trekt een stuk minder vermogen dan een condensdroger.
Benieuwd wat jouw toestellen samen doen? Bereken je piek.