Kort antwoord: een warmtepomp en een laadpaal kunnen prima samen in één huis, zolang ze niet in hetzelfde kwartier op vol vermogen draaien. De warmtepomp loopt lang en rustig, de laadpaal is flexibel. Geef de laadpaal dus een vermogensgrens of laat hem automatisch terugschakelen wanneer de warmtepomp draait, en je houdt je maandpiek laag.
Steeds meer Vlaamse gezinnen hebben allebei: een warmtepomp voor de verwarming en een elektrische auto op de oprit. Elk apart is dat geen probleem voor je capaciteitstarief. Samen kan het wel snel oplopen. In dit artikel lees je waarom, hoe groot het verschil is en wat je concreet kunt instellen.
Waarom de combinatie zwaar weegt
Je capaciteitstarief hangt af van je maandpiek: het hoogste gemiddelde vermogen dat je in één kwartier van het net haalt. Alleen dat ene kwartier telt. Je netbeheerder neemt vervolgens het gemiddelde van je maandpieken over de laatste 12 maanden.
Kijk wat er gebeurt op een koude winteravond:
| Toestel | Vermogen |
|---|---|
| Basisverbruik (koelkast, verlichting, tv) | 0,5 kW |
| Warmtepomp (compressor) | 2,5 kW |
| Laadpaal | 7,4 kW |
| Samen | 10,4 kW |
Kook je daarbij nog op inductie, dan zit je al snel boven 13 kW. Laat je de laadpaal begrensd laden op 3,7 kW, dan wordt het 6,7 kW. Dat is bijna 4 kW minder op je piek, voor exact dezelfde hoeveelheid energie in je auto.
Wil je weten wat dat voor jou in euro betekent? Vermenigvuldig het verschil in kW met het tarief per kW per jaar van jouw netgebied. Te controleren actueel tarief capaciteitstarief per kW per jaar per netgebied, VREG
De warmtepomp is niet het probleem
Een warmtepomp heeft een relatief laag vermogen en draait vaak urenlang aan een stuk door. Dat is net gunstig: het vermogen is voorspelbaar en zelden heel hoog. Je kunt een warmtepomp ook moeilijk "uitstellen" zonder dat je huis afkoelt.
Er zijn twee uitzonderingen waar je wel op moet letten:
- Het back-up element (elektrische weerstand) springt bij vorst of bij een ontdooicyclus bij en kan 3 tot 9 kW extra trekken. Lees daarover meer in Het back-up element van je warmtepomp.
- De warmwatercyclus en legionellaspoeling: die draaien soms op hoog vermogen of met de weerstand. Die kun je meestal wel inplannen.
De laadpaal is daarentegen het meest flexibele toestel in huis. Een auto die 's avonds thuiskomt en 's ochtends weer vertrekt, staat 10 tot 14 uur stil. Daar zit al je ruimte.
Vier manieren om de dubbele piek te vermijden
1. Zet een vaste laadgrens
De eenvoudigste oplossing: laat je laadpaal nooit sneller laden dan nodig. Veel laadpalen laten je een maximale stroom instellen, bijvoorbeeld 16 A eenfasig (ongeveer 3,7 kW). In 10 uur laad je daarmee zo'n 35 kWh, genoeg voor de meeste dagelijkse ritten.
Voordeel: werkt met bijna elke laadpaal. Nadeel: ook als de warmtepomp uit staat, laad je traag.
2. Dynamische load balancing
Een laadpaal met dynamische load balancing meet via de gebruikerspoort (P1) van je digitale meter hoeveel de rest van je huis verbruikt. Hij laadt alleen met wat er nog past onder een grens die jij kiest. Draait de warmtepomp, dan laadt de auto trager. Valt de warmtepomp stil, dan versnelt hij weer.
Dit is de meest comfortabele oplossing. Meer uitleg vind je in Dynamische load balancing.
3. Plan de warmtepomp rond de laadsessie
Sommige warmtepompen kun je laten werken met een tijdschema of een stookcurve die 's nachts iets lager ligt. Combineer dat met een laadsessie die 's nachts start. Let op: het capaciteitstarief kent geen daluren. Een kwartier om 3 uur 's nachts telt even zwaar als een kwartier om 18 uur. Nachtladen helpt alleen als er op dat moment minder andere toestellen draaien.
4. Laat een energiemanager beslissen
Een energiemanager (HEMS) stuurt meerdere toestellen tegelijk aan: laadpaal, warmtepomp, boiler, soms ook je thuisbatterij. Hij kent je doelpiek en verdeelt het beschikbare vermogen. Dat is vooral interessant als je ook zonnepanelen hebt. Lees verder in Wat is een energiemanager.
Een praktisch voorbeeld
Gezin De Smet heeft een warmtepomp van 2,5 kW, een laadpaal van 7,4 kW en een inductiekookplaat. Vroeger plugde iedereen de auto in bij thuiskomst om 18 uur. Hun maandpiek in januari: ruim 13 kW.
Na drie aanpassingen:
- Laadpaal begrensd op 3,7 kW.
- Laadsessie start pas om 20 uur, na het koken.
- Legionellaspoeling van de boiler verplaatst naar 13 uur, op zonnige dagen gedekt door de zonnepanelen.
Hun nieuwe piek in januari ligt rond 7 kW. De auto is 's ochtends nog altijd vol genoeg. Dit is een voorbeeld; jouw cijfers hangen af van je toestellen en gewoontes.
Wat met een driefasige aansluiting?
Heb je een driefasige aansluiting, dan kan je laadpaal 11 kW leveren. Dat is handig voor snel laden, maar riskant voor je piek. Voor het capaciteitstarief telt het totale vermogen over alle fasen. Begrens dus ook bij driefasig laden, of kies dynamische begrenzing. Te controleren of Fluvius de piek berekent als som over alle fasen; bevestigen via Fluvius
Checklist
- Weet je hoeveel kW je warmtepomp trekt, met en zonder back-up element? Kijk in de handleiding.
- Staat je laadpaal op maximaal vermogen ingesteld? Verlaag het als je auto lang stilstaat.
- Kan je laadpaal de P1-poort uitlezen? Dan is dynamische begrenzing mogelijk.
- Heb je de legionellaspoeling en warmwatercyclus op een rustig moment gepland?
Veelgestelde vragen
Moet ik mijn warmtepomp uitzetten als de auto laadt?
Nee. Je huis moet warm blijven. Laat liever de laadpaal zich aanpassen aan de warmtepomp, niet omgekeerd.
Helpt 's nachts laden altijd?
Niet automatisch. Het capaciteitstarief kent geen daluren. Nachtladen helpt alleen als je op dat moment weinig andere toestellen gebruikt.
Is een energiemanager nodig?
Niet per se. Met een vaste laadgrens of een laadpaal met load balancing kom je al ver. Een energiemanager loont vooral bij meerdere stuurbare toestellen en zonnepanelen.
Wil je zien hoeveel kW je wint met jouw toestellen? Bereken je piek
Lees ook: Laadpaal en capaciteitstarief · Warmtepomp en capaciteitstarief