Dynamische load balancing betekent dat je laadpaal voortdurend meet hoeveel stroom de rest van je huis gebruikt en alleen laadt met wat er overblijft onder een grens die jij kiest. Zo blijft je totale afname onder controle, ook als je kookt of de warmtepomp draait. Met het capaciteitstarief in Vlaanderen is dat een van de meest effectieve manieren om je maandpiek laag te houden.
De term komt oorspronkelijk uit de installatiewereld. Load balancing werd gebruikt om te voorkomen dat je hoofdzekering sprong als de laadpaal en de rest van het huis samen te veel vroegen. Sinds het capaciteitstarief is er een tweede reden bijgekomen: geld. Elke kW die je in je drukste kwartier minder afneemt, verlaagt je netkosten.
Statisch of dynamisch: het verschil
Er bestaan twee vormen van begrenzing:
| Statische begrenzing | Dynamische load balancing | |
|---|---|---|
| Hoe het werkt | De paal laadt nooit boven een vast vermogen, bv. 3,7 kW | De paal past zijn vermogen elke paar seconden aan |
| Wat je nodig hebt | Alleen een instelling | Een meting van je huisverbruik |
| Voordeel | Eenvoudig en goedkoop | Laadt sneller wanneer het kan |
| Nadeel | Laadt ook traag als er niets anders aanstaat | Iets duurder en complexer |
Een voorbeeld maakt het verschil duidelijk. Stel dat je grens 5 kW is.
- Statisch: de paal laadt altijd aan maximaal 5 kW min wat je denkt dat het huis gebruikt, bijvoorbeeld 3,7 kW. Kook je, dan kom je toch boven 5 kW uit.
- Dynamisch: staat er niets aan, dan laadt de paal aan 4,5 kW. Zet je de kookplaat op 3 kW, dan zakt de paal naar 1,5 kW. Is het koken voorbij, dan gaat hij weer omhoog. Je totaal blijft rond 5 kW.
Hoe meet de laadpaal je huisverbruik?
Zonder meting kan een paal niet dynamisch sturen. Er zijn drie gangbare manieren.
Via de P1-poort van je digitale meter
Je digitale meter heeft een gebruikerspoort, vaak P1-poort genoemd. Daar komt elke paar seconden een signaal uit met je actuele afname en injectie. Een kleine module of dongle leest dat signaal en geeft het door aan de laadpaal of een energiemanager.
Voordeel: je meet precies wat je netbeheerder ook meet. Nadeel: de poort staat standaard dicht. Je moet ze eerst laten activeren via Mijn Fluvius. Hoe dat gaat, lees je in De gebruikerspoort (P1) van je digitale meter openzetten.
Via stroomtangen in je verdeelkast
Een installateur klemt sensoren rond de hoofdkabels in je verdeelkast. Die meten de stroom en sturen de meting naar de paal. Dat werkt goed, maar vraagt extra werk en ruimte in de kast.
Via een energiemanager
Een energiemanager (HEMS) leest je verbruik uit, vaak via de P1-poort, en stuurt meerdere toestellen tegelijk aan: laadpaal, warmtepomp, boiler of thuisbatterij. Dat is de meest uitgebreide oplossing, interessant als je meer dan één zwaar toestel hebt.
Welke grens stel je in?
De grens kies je zelf. Een paar richtlijnen:
- Onder 2,5 kW heeft weinig zin. Je betaalt sowieso minstens 2,5 kW. Meer over dat minimum lees je in Het minimum van 2,5 kW.
- Kijk naar je basisverbruik. Gebruikt je huis 's avonds meestal 0,5 tot 1 kW, dan houdt een grens van 4 à 5 kW ruimte voor gewoon laden.
- Houd rekening met de warmtepomp. Draait die in de winter aan 2 à 3 kW, kies dan een grens die daar ruimte voor laat. Zie Warmtepomp en laadpaal samen.
- Hoeveel moet je dagelijks laden? Rij je 50 km per dag, dan heb je ongeveer 8 à 10 kWh nodig. Dat laad je zelfs aan 2 kW in een avond en nacht.
Bekijk een paar weken je kwartierwaarden in Mijn Fluvius. Daar zie je wanneer je huis het meest gebruikt en hoe hoog je pieken nu zijn.
Een rekenvoorbeeld
Een gezin met een warmtepomp, een inductiekookplaat en een laadpaal van 11 kW.
| Moment (winteravond 18u15) | Zonder load balancing | Met load balancing, grens 6 kW |
|---|---|---|
| Basisverbruik | 0,6 kW | 0,6 kW |
| Warmtepomp | 2,4 kW | 2,4 kW |
| Kookplaat | 3,0 kW | 3,0 kW |
| Laadpaal | 11,0 kW | 0 kW (wacht) |
| Kwartierpiek | 17,0 kW | 6,0 kW |
Na het koken laadt de paal met wat er past: 6 − 0,6 − 2,4 = 3 kW. De auto is 's ochtends nog altijd vol voor een gewone pendel.
Wat dat verschil van 11 kW in euro betekent, hangt af van het tarief in jouw netgebied en van hoe vaak zo'n piek voorkomt. Te controleren actueel tarief per kW per jaar per netgebied – bron: VREG. Omdat je betaalt op het gemiddelde van twaalf maandpieken, telt het vooral als zo'n situatie in veel maanden voorkomt.
Sommige auto's laden niet onder ongeveer 1,4 kW eenfasig of 4,1 kW driefasig (6 A per fase). Valt het beschikbare vermogen daaronder, dan pauzeert de laadsessie. Dat is normaal en net de bedoeling.
Heb je het nodig?
Load balancing loont vooral als:
- je een laadpaal hebt van 7,4 kW of meer;
- je daarnaast een warmtepomp, inductiekookplaat of elektrische boiler hebt;
- je auto vaak 's avonds of in het weekend laadt, op momenten dat er ook ander verbruik is.
Een statische grens is vaak voldoende als:
- je auto altijd op een vast, rustig moment laadt;
- je weinig andere zware toestellen hebt;
- je geen zin hebt in extra hardware.
Twijfel je, begin dan met een vaste grens van 3,7 kW en bekijk na een maand je pieken. Stijgen die nog boven je verwachting, dan is dynamisch sturen de volgende stap. Reken een investering altijd na voor jouw situatie.
Veelgestelde vragen
Moet ik voor dynamische load balancing een nieuwe laadpaal kopen?
Niet altijd. Sommige palen kunnen het na een update of met een extra meetmodule. Andere kun je laten aansturen door een energiemanager via OCPP. Vraag het na bij de fabrikant of je installateur.
Kan Fluvius zien dat ik load balancing gebruik?
Fluvius ziet alleen je kwartierwaarden: wat je per kwartier gemiddeld van het net haalt. Die worden lager. Hoe je dat bereikt, maakt voor de meting niet uit.
Werkt het ook met zonnepanelen?
Ja. Een paal die je netto verbruik meet via de P1-poort, ziet ook wat je zonnepanelen leveren. Veel systemen combineren load balancing met laden op zonne-overschot.
Bereken je piek en zie wat begrenzing van je laadpaal oplevert.